مطلب ذيل را دوست گرامي جناب آقاي دكتر عيوضلو كه از احفاد ملا محمد رضاي ويشلقي است، ذر شرح حال جدشان ارسال نموده اند كه براي استفاده خوانندگان گرامي خصوصا همشهريان عزيز در اينجا منتشر مي گردد. شايان ذكر است كه مطار اين عالم فرزانه در زادگاهش روستاي ويشلق كه در دوازده كليومتري خوي به تبريز است قرار دارد و در دست باز سازي است:

باسمه تعالي

زندگينامه و شرح حال ملا محمد رضا ويشلقي

عارف رباني و سالك طريق حق و اهل مكاشفه و كرامات مشهور ملا محمد رضا بن علي بن عليرضا بن آقا در روستاي ويشلق سفلي (در 12 كيلومتري خوي) از توابع شهر خوي مي زيسته است. وي مشابه ساير روستائيان از طريق كار كشاورزي امرار معاش مي كرده و حتي به علت اينكه اكثر زمين هاي مزروعي اين روستا وقفي حساب مي گردد از مرحوم حاج ميرزا ابراهيم شهيد دستخط مكتوب داشت كه زمينهاي او از بهره مالكانه معاف گرديده است.. مشهور متوالي از اقوام ايشان و اهل روستا اين نكته مسلم است كه بيشتر اوقات شريف آن عارف عامل در روز صرف كتابت مي گرديده است. مكان اصلي او براي اين امر مهم در دره كنار رودخانه روستا و در نزديكي منزل ايشان در كنار چشمه اي مشهور به نام ايشان " ملا بولاغي" (چشمه ملا) بوده است. (در مواردي كنارحوض حياط منزل نيز به اين مهم مي پرداخته است). به طور متواتر منقول است كه ايشان در كنار چشمه تمام روز را مشغول كتابت بوده و تقاضاي ارسال ناهار از منزل نداشته و حتي مشاهده شده كه در وقت ناهار طعام آسماني ميل مي كرده است.

در منزل آن عالم جليل القدر بارها مباحثه علمي ميان دوستان عارفشان برگزار گرديده است و از همسرشان نقل شده كه در شبي كه هيچ وسايل پذيرايي (شيريني چايي) در منزل نداشته اند، نصف شب فروشنده دوره گرد منزلشان را دق الباب كرده و اين وسايل را در اختيار همسرشان قرار داده است. ايشان نقل كرده اند فرداي آن روز من تازه متوجه شدم كه چگونه ممكن است كه نصف شب دوره گرد در كوچه جار بزند و...

در آن دوره از تاريخ خوي بر همگان واضح گرديده كه علما و عرفاي مشهوري در اين شهر و روستاهاي آن مي زيسته اند كه به آنها شرح صدر داده شده بود و كرامات متعددي از هر يك از آنها مشاهده گرديده است. ملا محمدرضا از اين نظر منزلت وي‍ژه اي داشته و البته حضرتشان سعي كرده ناشناخته بماند. به طور متواتر نقل است كه ايشان جلسات مباحثه با مرحوم ملا علي و شيخ نوايي داشته است و حتي در يكي از روزها به جهت ظلم هاي زيادي كه يكي از حكام منطقه مرتكب مي شده تصميم به دعا و اقدام عملي مكاشفه اي مي كنند و بعد از كمتر از يك ساعت خبر فوت آن حاكم جابر توسط سواران نظامي به مردم منتقل گرديده است1.

در خصوص كرامات و مكاشفه هاي آن عارف سالك محب خاص اميرالمؤمنين علي(عليه السلام) لازم است تحقيق مجزايي به عمل آيد.  از طريق خانواده ايشان نقل متواتر است كه فرمودند در هنگام فوت كاري انجام ندهيد افرادي خواهند آمد و خود همه امور كفن و دفن را انجام مي دهند.... و چنين نيز مي شود و بدن مباركشان با عطر و گلاب و گلهاي محمدي مزين مي شود. وفات ايشان در تاريخ 1324 هجري قمري بوده است.

در دوره زندگاني آن مرحوم و علماي معاصرش در سده سيزدهم و چهاردهم هجري قمري، خوي دوران طلايي علم و معرفت و ادب داشته و به پايتخت اهل كرامت و عرفان در دوره حكومت احمد خان دنبلي و پسرش حسينقلي خان از بقاياي دوره زنديه( به موازات دوره آقا محمد خان قاجار) تبديل گرديده و در اين دوره خدمات بزرگي براي ترويج ميراث شيعه به عمل آمده كه يكي از مهمترين اقدامات در اين زمينه تهيه نسخ خطي كتب گرانقدر عالم تشيع مي باشد. هم اكنون حدود 800 نسخه خطي نفيس با ثبت بين المللي در مدرسه نمازي شهر خوي نگهداري مي شود. برخي از اين آثار مشابه ديگري ندارند از جمله اين موارد آثاري است كه توسط مرحوم ملا محمدرضا با خطي بسيار زيبا به كتابت درآمده است. يكي از معروفترين نسخ از اين گنجينه بي نظير مجموعه هايي از نسخ ناياب بحارالانوار است كه به سفارش مرحوم حاج ميرزا ابراهيم شهيد به رشته تحرير درآمده است.

مهمترين آثار شناخته شده اين عارف سالك به شرح زير است :

1- كتابت و وقف سي جزء قرآن كريم با خط نسخ بسيار زيبا

2- تهيه نسخ خطي ابواب ناياب بحارالانوار به سفارش مرحوم شهيد حاج ميرزا ابراهيم دنبلي خوئي

نسخ شناسائي شده عبارتند از :

1-2 جزء سوم از جلد نهم و شامل باب 91 از جلد 9 تا آخر جلد 9 در اصول امام علي عليه السلام

13002 ق ، جلد تيماج سرخ ضربي ، 29 سطر ، 32*22 سانتي متر

2-2 جلد ششم ، كه از ابواب معجرات ( ص) شروع و به آخر باب في كيفيته صدور الوحي ختم مي شود .

1300ق ، جلد تيماج سرخ ضربي جدول داره ، 19 سطر ، 23*18 سانتي متر

3- ترجمه بغيه الخاص و العام ، شيخ محمد حسين بن هاشم كاظمي (1308) كه از كتاب طهارت تا آخر اعتكاف را شامل مي شود . 8 رجب 1311 ق . واقف ساجدي ، 18 سطر ، 16*23.5سانتي متر .

4- كاتب جواهر الكلام و مفتاح المرام كه دستورالعمل سالكين است . 1319 ق ، ذهبيه ، فارسي

تاريخ وفات آن مرحوم به سال 1324 هجري قمري بوده است

5- كتاب "لطائف غيبيه" نگارش حضرت حافظ(سال 792 قرن 8)، شارح: محمد بن محمد دارابي( قرن 11هجري قمري) و كاتب محمدرضا ويشلقي به خط شيواي نستعليق (قرن 14)، كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي، به شماره ثبت اموال 9424م. 2.

1 - لازم به ذكر است در مقايسه تاريخ فوت ايشان با آن دو مرحوم والا مقام تفاوت 65 الي 68 سال (تاريخ فوت مرحوم شيخ نوايي 1259ق و مرحوم ملاعلي 1256ق است) وجود دارد و اين نشان از اين دارد كه ايشان نسبت به آن دو بزرگوار سن كمتري داشته است. حتي نقل است كه در هنگام فوت مرحوم نوايي به واسطه اينكه سر راهش با دوست مشتركشان دقايقي صحبت مي كنند، شيخ نوايي اعلي الله مقامه به ايشان موقع احتضار مي فرمايند: "من از دنيا مي روم و شما مي ماني ، اي كاش اين چند دقيقه آخر را هم بيشتر با هم بوديم و از دست نمي داديم".

2- به تحقيق دكتر حسين عيوضلو (دكتراي اقتصاد)، عضو هيأت علمي دانشگاه امام صادق(ع)، و عضو هيآت مديره بانك توسعه صادرات ايران و داراي كتابها و مقالات مختلف و نظريه پرداز در حوزه مباحث نظري و كاربردي اقتصاد اسلامي و بانكداري اسلامي و عدالت اجتماعي و اقتصادي با رويكرد اسلامي (متولد سال 1339 شمسي). ايشان از طريق مادر و پدر با آن مرحوم رابطه نسبي دارد (مادرشان فرزند ملاذوالفعلي فرزند آن مرحوم و پدرشان فرزند كبري دختر آن مرحوم مي باشند).